KRIPTOGRAFIA

Kriptografia teknika matematikoak erabiliz informazioa zifratzeko edo deszifratzeko zientzia da,non hartzaileak bakarrik uler dezake mezua eta gainerakoentzat ulertezin bilakatu. Kriptografia,ezkutuan idaztea bezala da.

Helburua: mezu bat bere jasotzailearentzat bakarrik izan dadila ulergarri eta ulertezina beste edonorentzat.

Oinarrizko kontzeptuak:

• Zifratu/enkriptau: Ulertu daitekeen testu bat ulergaitz bihurtu, gakoa ez daukatenentzat ulergaitza egiteko.

• Gakoa: testu ulergarritik zifratutako testura (edo alderantziz) pasatzeko behar dena.

• Algoritmoa matematikoa: zifratzeko erabiltzen diren prozesu matematikoak.

• Zifratu simetrikoa: zifratzeko eta deszifratzeko gakoa berdina da.                           -Orain dela urte batzuk erabiltzen zena.                                               -Azkarra da eta zifratutako fitxategia ez da askoz handiagoa                   -Gako elkar-trukatzea eta kudeatzea arazoak planteatzen                        ditu era seguru eta eraginkorrean egiteko.            

• Zifratu asimetrikoa: zifratzeko gako publikoa eta deszifratzeko gako pribatua (desberdinak) erabiltzen dira.                                                                -Mantsoa da eta zifratutako fitxategia oso handia da.                            -Gako publikoaren elkar-trukatzea eta kudeatzea arazorik                         gabe egin daiteke.

• Zifratu hibridoa: aurrekoen  nahasketa,bien abantailak aprobetxatzeko eta desabantailak ekiditeko.                                                                             -Mezu gako simetriko batekin zifratzen da.                                           -Deszifratze prozesua alderantziz egingo da.

Bideo  hau interesgarria zergatik bertan  azaltzen direlako kriptografiaren motak, nola den prozesua...